Zagraniczne świadectwa i dyplomy: jak wygląda uznawanie na polskich uczelniach

• Podstawowa zasada: świadectwo musi uprawniać do studiów wyższych
• Kto nie potrzebuje zaświadczenia o uznaniu
• Co zmieniło się w lipcu 2025 r.
• Wniosek do NAWA: dokumenty i terminy
• Apostille lub legalizacja
• Tłumaczenia
• W skrócie

⇑Podstawowa zasada: świadectwo musi uprawniać do studiów wyższych

Aby rozpocząć studia pierwszego stopnia (licencjackie) lub jednolite studia magisterskie w Polsce, potrzebujesz świadectwa ukończenia szkoły średniej, które jest uznawane w Polsce. Na studia magisterskie (drugiego stopnia) obowiązuje podobna zasada: według Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA) zagraniczny dyplom daje dostęp do kolejnego poziomu studiów w Polsce, jeśli daje takie prawo w kraju, w którym został wydany. Dyplomy uczelni, które nie miały akredytacji lub działają poza systemem szkolnictwa wyższego jakiegokolwiek państwa, nie są brane pod uwagę.

Decyzję o przyjęciu na studia zawsze podejmuje uczelnia. Uznanie potwierdza jedynie, że możesz się ubiegać o przyjęcie.

⇑Kto nie potrzebuje zaświadczenia o uznaniu

Wielu kandydatów może pominąć formalną procedurę. Według NAWA indywidualne zaświadczenie o uznaniu nie jest wymagane w przypadku:

• świadectw i dyplomów wydanych w państwach członkowskich UE, OECD i EFTA;
• dokumentów objętych umowami międzynarodowymi o uznawaniu wykształcenia (NAWA wymienia jako przykłady umowy z Chinami i Ukrainą);
• dyplomów Matury Międzynarodowej (IB) i Matury Europejskiej (EB);
• świadectw szkolnych uznanych już przez polskiego kuratora oświaty.

Internetowa baza KWALIFIKATOR prowadzona przez NAWA pozwala sprawdzić konkretny dokument i to, do czego uprawnia.

⇑Co zmieniło się w lipcu 2025 r.

Do połowy 2025 r. zagraniczne świadectwa szkolne do celów studiów uznawali kuratorzy oświaty. Na mocy polskiej ustawy z 4 kwietnia 2025 r. od 1 lipca 2025 r. odpowiada za to Dyrektor NAWA. Kuratoria oświaty nadal uznają świadectwa do innych celów, na przykład kontynuowania nauki w szkole, ale nie rozstrzygają już o uprawnieniach do podjęcia studiów wyższych.

Według Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzje wydane przez kuratorium oświaty przed 1 lipca 2025 r. pozostają ważne i można z nich nadal korzystać w rekrutacji na uczelnie, więc kandydaci, którzy je posiadają, nie muszą składać nowego wniosku.

⇑Wniosek do NAWA: dokumenty i terminy

Jeśli Twojego świadectwa nie ma na liście wyjątków, zaświadczenie zamawiasz online w systemie SYRENA prowadzonym przez NAWA. Na stronie NAWA poświęconej świadectwom szkolnym znajdziesz listę dokumentów do przesłania:

• świadectwo ukończenia szkoły średniej oraz, jeśli dotyczy, jego suplement lub wykaz przedmiotów i ocen;
• dokument, na podstawie którego nastąpiło przyjęcie do szkoły średniej;
• poświadczone tłumaczenia, chyba że dokumenty są w języku angielskim, rosyjskim, ukraińskim lub białoruskim;
• paszport lub dowód osobisty oraz dokument potwierdzający ewentualną zmianę nazwiska;
• w przypadku osób niepełnoletnich podpisane oświadczenie rodzica lub opiekuna.

Zaświadczenie jest bezpłatne i wydawane w języku polskim jako podpisany cyfrowo plik PDF. Gdy w lipcu 2025 r. NAWA przejęła te sprawy, ministerstwo zapowiedziało, że wnioski będą rozpatrywane w ciągu do 60 dni od otrzymania kompletu dokumentów. Strona NAWA podaje obecnie jedynie, że zaświadczenia wydawane są tak szybko, jak to możliwe, dlatego warto złożyć wniosek na kilka miesięcy przed otwarciem rekrutacji na wybranej uczelni.

⇑Apostille lub legalizacja

Uczelnie zazwyczaj chcą mieć potwierdzenie autentyczności zagranicznego dokumentu. Jeśli państwo wydania jest stroną Konwencji haskiej z 5 października 1961 r., wystarczy apostille wydana przez organ tego państwa. Jeśli nie jest, dokument trzeba poddać legalizacji: najpierw uwierzytelnia się go w kraju pochodzenia, zwykle w ministerstwie spraw zagranicznych lub sprawiedliwości, a następnie przez polskiego konsula. Konsulowie legalizują wyłącznie oryginały lub urzędowe odpisy, a nie fotokopie.

Zasady różnią się między uczelniami. Szkoła Główna Handlowa w Warszawie na przykład wymaga apostille lub legalizacji tylko w przypadku świadectw spoza UE, OECD i EFTA oraz nie akceptuje tłumaczeń poświadczonych przez notariusza.

⇑Tłumaczenia

Wiele uczelni, w tym SGH, przyjmuje dokumenty w języku polskim lub angielskim, natomiast dokumenty w innych językach wymagają tłumaczenia przysięgłego wykonanego przez tłumacza przysięgłego. Najpierw załatw apostille lub legalizację, aby zostały przetłumaczone razem z dokumentem, i sprawdź wymagania każdej uczelni, zanim zapłacisz za tłumaczenia.

⇑W skrócie

Najpierw sprawdź, czy Twoje świadectwo lub dyplom jest uznawane automatycznie: zwykle są dokumenty z UE, OECD, EFTA, IB i EB oraz te objęte umowami. Jeśli nie, odpowiednio wcześnie poproś w systemie SYRENA o bezpłatne zaświadczenie NAWA. Przygotuj apostille lub legalizację konsularną oraz tłumaczenia, a następnie porównaj je z zasadami wybranych uczelni w naszej wyszukiwarce kierunków studiów w Polsce (po angielsku).