Francja

⇑Uczelnie

We Francji wybór jest ogromny – Campus France, państwowa agencja promująca studia we Francji, liczy ponad 3500 publicznych i prywatnych szkół wyższych. Najważniejsze typy:

• uniwersytety publiczne (universités) – Campus France wymienia 78 uniwersytetów i wspólnot uczelni; to tu studiuje 63% studentów z zagranicy,
• grandes écoles – selektywne szkoły inżynierskie, szkoły biznesu i instytuty nauk politycznych (tu studiuje 20% cudzoziemców); tytuł inżyniera może nadawać 227 szkół, szkół biznesu i zarządzania jest 220,
• szkoły wyspecjalizowane – blisko 3000 publicznych i prywatnych szkół kształcących w konkretnych branżach, np. w medycynie, dziennikarstwie czy projektowaniu,
• szkoły sztuki i architektury – blisko 50 publicznych szkół sztuki i designu podległych ministerstwu kultury oraz sieć 20 publicznych szkół architektury (ENSA).

Łącznie we Francji studiuje 2,9 mln osób, a 14% z nich to studenci z zagranicy.

Francja – lista i prezentacje uczelni

⇑Poziom studiów

Studia są zorganizowane w systemie LMD (licence – master – doctorat), zgodnym z procesem bolońskim:

• licence – odpowiednik licencjatu, według Study in Europe 3–4 lata,
• master – 1–2 lata po licencjacie,
• doctorat – 3–4 lata; we Francji działa 267 szkół doktorskich (écoles doctorales).

Obok ścieżki uniwersyteckiej są krótsze dyplomy zawodowe, np. BTS (brevet de technicien supérieur), oraz klasy przygotowawcze (classes préparatoires, CPGE), po których zdaje się do grandes écoles.

Rok akademicki zaczyna się we wrześniu albo w październiku, a wakacje letnie trwają co najmniej dwa miesiące. Zajęcia to wykłady w dużych salach (amphithéâtre) i obowiązkowe ćwiczenia w małych grupach, które łączą teorię z praktyką.

Francja – kierunki I stopnia
Francja – kierunki studiów jednolitych
Francja – kierunki magisterskie II stopnia
Francja – kierunki studiów doktoranckich

⇑Rekrutacja

Jako obywatel UE rekrutujesz się tak samo jak Francuzi – procedury „Études en France” i wniosek DAP dotyczą kandydatów spoza UE.

Pierwszy rok licence – Parcoursup. Wszystkie zgłoszenia na pierwszy rok studiów I stopnia idą przez krajową platformę Parcoursup. W sesji 2026 terminy wyglądały tak:

• 17 grudnia 2025 – publikacja oferty kierunków,
• 19 stycznia – 12 marca 2026 – zakładanie konta i wpisywanie wyborów (vœux),
• do 1 kwietnia 2026 – uzupełnienie teczki i potwierdzenie wyborów,
• 2 czerwca – 11 lipca 2026 – faza główna, odpowiedzi uczelni spływają na bieżąco; faza uzupełniająca trwała do 10 września.

Daty sesji 2027 sprawdź na stronie Parcoursup przed startem. Do teczki wgrywasz świadectwo, oceny i zaświadczenie ze szkoły; oceny wpiszesz w polskiej skali.

Master – Mon Master. Na pierwszy rok studiów magisterskich aplikujesz przez Mon Master (ponad 3500 kierunków). W 2026 r. zgłoszenia przyjmowano od 17 lutego do 16 marca, faza główna trwała od 3 do 16 czerwca, a uzupełniająca od 19 czerwca do 19 lipca. Możesz złożyć do 15 wniosków na zwykłe studia i 15 na studia z pracą w firmie (alternance).

Na 2. i 3. rok licence oraz na doktorat nie ma wspólnej procedury – piszesz bezpośrednio do uczelni.

Studenci spoza UE/EOG, którzy mieszkają w jednym z 73 krajów i terytoriów objętych procedurą „Études en France”, zgłaszają się przez platformę Campus France – obsługuje ona zarówno zgłoszenia na uczelnie, jak i kroki przed wnioskiem o wizę. Na pierwszy rok licence z zagranicznym świadectwem składa się zwykle wstępny wniosek o przyjęcie (DAP) – na start w 2026 r. przyjmowano go od 1 października do 15 grudnia 2025 r. Dlatego trzeba zacząć mniej więcej rok wcześniej.

⇑Egzaminy na studia

Na większość kierunków uniwersyteckich nie ma egzaminu wstępnego – o przyjęciu decyduje teczka złożona w Parcoursup albo Mon Master: oceny i dokumenty, o które prosi kierunek.

Ostrzej jest na kierunkach selektywnych – w klasach przygotowawczych (CPGE), szkołach inżynierskich i szkołach biznesu. Tu dochodzą testy, rozmowy albo konkursy (concours), a do wielu grandes écoles prowadzi ścieżka przez klasy przygotowawcze. W Parcoursup możesz na nie złożyć do 10 wyborów. Szkoły artystyczne i architektury mają własne sprawdziany – terminy znajdziesz na ich stronach.

⇑Język

Podstawowym językiem studiów jest francuski. Campus France zaleca poziom B1 lub B2 na licence i master, a Parcoursup podaje, że zwykle potrzebny jest B2 – dokładny wymóg zależy od kierunku. Przy zgłoszeniu przez Parcoursup certyfikat dołączasz tylko wtedy, gdy kierunek o niego prosi.

Znajomość francuskiego potwierdzisz najczęściej dyplomem DELF albo DALF lub testem TCF.

Kierunków po angielsku przybywa – według Campus France to ok. 1600 programów. Znajdziesz je w katalogu Taught in English. Na takie kierunki uczelnie wymagają zwykle IELTS lub TOEFL.

⇑Pobyt - formalności

Jako obywatel UE nie potrzebujesz wizy ani karty pobytu, żeby studiować lub odbyć staż we Francji – wystarczy dowód osobisty albo paszport. Campus France przypomina o dwóch warunkach: musisz mieć ubezpieczenie zdrowotne i wystarczające środki na utrzymanie. Z Polski weź Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ).

Przed zapisem na uczelnię opłacasz CVEC (składkę na życie studenckie) na cvec.etudiant.gouv.fr. Zaświadczenie pokazujesz przy zapisie – także wtedy, gdy jesteś z opłaty zwolniony.

Studenci spoza UE/EOG na pobyt do 3 miesięcy potrzebują wizy krótkoterminowej, a na dłuższy – wizy długoterminowej pełniącej funkcję karty pobytu (VLS-TS „étudiant”). Wniosek składa się w ambasadzie lub konsulacie Francji w swoim kraju – w 73 krajach objętych procedurą „Études en France” dopiero po jej przejściu. Opłata wizowa to 60 €, a na utrzymanie trzeba wykazać co najmniej 615 € miesięcznie. W ciągu 3 miesięcy od przyjazdu wizę VLS-TS trzeba zatwierdzić online na urzędowym portalu dla cudzoziemców (administration-etrangers-en-france.interieur.gouv.fr). VLS-TS jest ważna do roku; przed jej końcem składa się w prefekturze wniosek o przedłużenie albo o wieloletnią kartę pobytu. Po zapisie na uczelnię studenci spoza UE rejestrują się bezpłatnie we francuskim ubezpieczeniu zdrowotnym na etudiant-etranger.ameli.fr.

Uwaga: kwotę 615 € miesięcznie podaje portal imigracyjny Komisji Europejskiej (bez wskazania roku), a Campus France na stronie o wizie VLS-TS jej nie wymienia – przed złożeniem wniosku sprawdź aktualny wymóg w konsulacie Francji.

⇑Czesne

Na uniwersytetach publicznych płacisz tyle co Francuzi – opłaty ustala państwo. W roku 2026/27 wynoszą:

• licence – 178 € rocznie,
• master – 255 € rocznie,
• doctorat – 397 € rocznie według Campus France (service-public.fr podaje 398 €).

Do tego każdy student płaci CVEC – 105 € w roku 2026/27. Zwolnieni są m.in. stypendyści (boursiers) i studenci z wymiany.

Studenci spoza UE/EOG płacą tzw. opłaty zróżnicowane: 2902 € rocznie na licence i 3950 € na master (2026/27); za doktorat płacą tyle co studenci z UE. Od 1 września 2026 r. te opłaty są na uczelniach publicznych obowiązkowe, a uczelnia może zwolnić z nich tylko ograniczoną część studentów spoza UE (w 2026/27 najwyżej 30%). Niektóre grupy płacą niższą stawkę albo nic, np. uchodźcy, część osób mieszkających długo we Francji i stypendyści rządu francuskiego – szczegóły sprawdź w Campus France.

Szkoły inżynierskie mają osobne, wyższe stawki, a uczelnie prywatne (w tym wiele szkół biznesu) ustalają czesne same – według Campus France zwykle od ok. 6000 do 18 000 € rocznie, a nawet więcej.

⇑Zakwaterowanie, utrzymanie

Study in Europe szacuje, że student we Francji wydaje średnio 800–1200 € miesięcznie. Najwięcej kosztuje mieszkanie, zwłaszcza w Paryżu. Według Campus France:

• pokój w akademiku CROUS – ok. 450 € w Paryżu i średnio ok. 350 € w reszcie kraju,
• kawalerka na rynku prywatnym – w Paryżu co najmniej 800 €, w innych miastach średnio o połowę mniej,
• jedzenie – Francuzi wydają na nie średnio ok. 300 € miesięcznie; od 4 maja 2026 r. posiłek w stołówce CROUS kosztuje 1 € dla wszystkich studentów (potrzebne aktywne konto Izly),
• komunikacja – roczny bilet studencki w Paryżu 374,40 €, poza Paryżem 250–300 €.

Pokój w akademiku CROUS zamawiasz na trouverunlogement.lescrous.fr – w 2026 r. od 7 lipca. Kaucja nie może przekroczyć miesięcznego czynszu. Dopłatę do czynszu (APL lub ALS) przyznaje CAF, a poręczenie najmu daje program Visale.

⇑Stypendia

Na co możesz liczyć:

• bourse sur critères sociaux – państwowe stypendium socjalne przyznawane przez CROUS. Obywatel UE może je dostać, jeśli pracował we Francji (na etat lub jego część) albo jeśli jedno z rodziców ma dochody we Francji. Wniosek (Dossier social étudiant) na rok 2026/27 składało się od 1 marca do 31 maja 2026 r.,
• Erasmus+ – semestr lub rok we Francji w ramach wymiany z polską uczelnią,
• France Excellence Eiffel – rządowy program na studia magisterskie i doktoranckie; kandydata zgłasza francuska uczelnia (w naborze 2026 do 8 stycznia), limit wieku to 29 lat na masterze i 35 lat na doktoracie,
• Erasmus Mundus – wspólne studia magisterskie kilku uczelni z szansą na stypendium na cały program,
• stypendia regionów, uczelni i fundacji – przeszukasz je w wyszukiwarce Campus Bourses.

⇑Praca podczas studiów

Jako obywatel UE możesz pracować we Francji bez zezwolenia na pracę i bez karty pobytu. Campus France podaje przy tym limit 964 godzin rocznie – według Study in Europe to ok. 20 godzin tygodniowo.

Studenci spoza UE/EOG z wizą VLS-TS „étudiant” albo studencką kartą pobytu też mogą pracować bez osobnego zezwolenia – do 964 godzin rocznie (60% pełnego etatu, czyli ok. 20 godzin tygodniowo). Po przekroczeniu limitu grozi utrata prawa pobytu.

Przy pracach dorywczych liczy się dobry francuski. Zacznij od uczelnianego biura karier. Uważaj też na obowiązki na uczelni – zajęcia w małych grupach są obowiązkowe, więc grafik pracy ułóż pod plan zajęć.

Francja – jak szukać pracy?
Jak szukać pracy za granicą?

⇑Pomocne linki

• Study in Europe – Francja – oficjalny profil kraju w portalu Komisji Europejskiej,
• Campus France – państwowa agencja dla studentów z zagranicy: uczelnie, opłaty, mieszkanie, wizy,
• katalog kierunków Campus France – wyszukiwarka kierunków we Francji,
• procedura Études en France – zgłoszenia i procedura przedwizowa dla studentów z 73 krajów i terytoriów,
• Campus France – wiza VLS-TS – wiza długoterminowa dla studentów spoza UE/EOG,
• Parcoursup – rekrutacja na pierwszy rok studiów I stopnia,
• Mon Master – rekrutacja na studia magisterskie,
• etudiant.gouv.fr – portal ministerstwa: CROUS, stypendia socjalne, zakwaterowanie,
• Campus Bourses – baza stypendiów,
• ENIC-NARIC – uznawanie dyplomów w Europie,
• Eurodesk i Eurodesk Polska – bezpłatna informacja o nauce, stażach i wolontariacie w Europie.