Liechtenstein

⇑Uczelnie

Liechtenstein to jedno z najmniejszych państw Europy, więc i wybór uczelni jest skromny. Według krajowych ram kwalifikacji szkolnictwo wyższe tworzą tu dwie uczelnie i jeden instytut badawczy:

• Uniwersytet Liechtensteinu (Universität Liechtenstein) w Vaduz – jedyna uczelnia, którą Komisja Europejska opisuje w profilu kraju; kształci w architekturze, zarządzaniu, przedsiębiorczości, finansach i systemach informacyjnych,
• Prywatny Uniwersytet w Księstwie Liechtensteinu (Private Universität im Fürstentum Liechtenstein),
• Liechtenstein-Institut – placówka badawcza.

Nadzór nad uczelniami sprawuje rząd Liechtensteinu. Poniżej opisujemy przede wszystkim Uniwersytet Liechtensteinu, bo to jego opisuje oficjalny profil kraju w portalu Study in Europe.

Liechtenstein – lista i prezentacje uczelni

⇑Poziom studiów

Uniwersytet Liechtensteinu prowadzi studia w systemie bolońskim:

• Bachelor – dwa kierunki: architektura (BSc Architecture) i zarządzanie (BSc Business Administration); zarządzanie trwa 6 semestrów i daje 180 ECTS,
• Master – cztery kierunki: architektura, przedsiębiorczość i innowacje (Entrepreneurship, Innovation and Leadership), finanse (Innovative Finance) i systemy informacyjne (Information Systems); np. Information Systems trwa 4 semestry i daje 120 ECTS,
• doktorat – z architektury, ekonomii przedsiębiorstwa (Business Economics) i prawa gospodarczego (Business Law).

Studia możesz zacząć we wrześniu albo w lutym. Uczelnia zakłada, że studia stacjonarne to ok. 40 godzin pracy tygodniowo.

Liechtenstein – kierunki I stopnia
Liechtenstein – kierunki studiów jednolitych
Liechtenstein – kierunki magisterskie II stopnia
Liechtenstein – kierunki studiów doktoranckich

⇑Rekrutacja

Zgłaszasz się bezpośrednio na uczelnię przez jej formularz internetowy. Jeśli nigdy wcześniej nie studiowałeś na Uniwersytecie Liechtensteinu, zapłacisz bezzwrotną opłatę za rozpatrzenie wniosku – 100 CHF.

Terminy dla obywateli UE/EOG i Szwajcarii:

• studia Bachelor – na semestr zimowy do 30 lipca, na letni do 30 listopada,
• studia Master – na semestr zimowy do 30 lipca; na letni (do 30 listopada) tylko architektura i systemy informacyjne,
• doktorat – do 31 maja (semestr zimowy) i 31 października (letni) – te terminy obowiązują wszystkich kandydatów.

Jeśli potrzebujesz wizy, na studia Bachelor i Master zgłaszasz się dużo wcześniej: do 31 marca na semestr zimowy i do 30 września na letni. Dzięki temu zdążysz z wizą i zezwoleniem na pobyt (patrz: Pobyt – formalności).

Na studia I stopnia potrzebujesz świadectwa dojrzałości uprawniającego do studiów wyższych (polska matura) albo równoważnego dokumentu. Wysyłasz świadectwo, ewentualnie certyfikat językowy, kopię paszportu lub dowodu osobistego i zdjęcie. Dokumenty, które nie są po niemiecku ani po angielsku, muszą mieć uwierzytelnione tłumaczenie. Jeśli nie masz jeszcze świadectwa maturalnego, możesz wysłać ostatnie świadectwo szkolne – uczelnia przyjmie cię wtedy warunkowo.

⇑Egzaminy na studia

Na standardowe kierunki nie ma egzaminów wstępnych – liczą się świadectwo i znajomość języka. Wyjątkiem jest magisterka z architektury: tu do wniosku dołączasz portfolio swoich prac.

⇑Język

Językiem urzędowym jest niemiecki i w nim prowadzona jest większość studiów licencjackich. Jeśli niemiecki nie jest twoim językiem ojczystym, na studia I stopnia musisz go znać na poziomie C1. Uczelnia uznaje m.in. certyfikaty Goethe-Institut, TestDaF, DSH, telc i ÖSD.

Na zarządzaniu (BSc Business Administration) wymagany jest też angielski na poziomie matury – trzy specjalizacje na tym kierunku są prowadzone prawie w całości po angielsku. Po angielsku prowadzona jest też np. magisterka z systemów informacyjnych; język pozostałych kierunków magisterskich sprawdzisz na ich stronach. Jeśli uczelnia poprosi o certyfikat z angielskiego, zobacz opisy: IELTS, TOEFL.

⇑Pobyt - formalności

Jako obywatel UE wjeżdżasz na dowód osobisty lub paszport, ale jeśli przeprowadzasz się do Liechtensteinu na studia, musisz uzyskać krótkoterminowe zezwolenie na pobyt – to obowiązek. W ciągu 14 dni od przyjazdu meldujesz się we właściwym urzędzie gminy. Uczelnia ma osobne biuro, które pomaga w sprawach zezwoleń na pobyt. Możesz też zamieszkać w sąsiedniej Szwajcarii albo Austrii – wtedy obowiązują ich przepisy, a uczelnia nie pomaga w tych procedurach.

Ubezpieczenie zdrowotne jest obowiązkowe, jeśli mieszkasz w Liechtensteinie w czasie studiów. Według profilu Komisji Europejskiej przy pobycie dłuższym niż 3 miesiące studenci z UE mogą korzystać z Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) – zanim wyjedziesz, potwierdź to na uczelni.

Studenci spoza UE/EOG i Szwajcarii zwykle potrzebują wizy. Liechtenstein nie wydaje własnych wiz – wniosek składa się w ambasadzie lub konsulacie Szwajcarii. Wniosek o krótkoterminowe zezwolenie na pobyt w celu studiów (L) trafia do Urzędu ds. Cudzoziemców i Paszportów (Ausländer- und Passamt) najpóźniej 14 dni przed początkiem studiów, a przy wizie – wcześniej. Oprócz dokumentów, które składa każdy student (potwierdzenie immatrykulacji, ubezpieczenie zdrowotne, dowód środków), potrzebne są zaświadczenie o niekaralności (nie starsze niż miesiąc, z tłumaczeniem na niemiecki) i potwierdzenie znajomości języka. Środki można wykazać stypendium albo gwarancją uczelni lub osoby mieszkającej w Liechtensteinie. Studenci spoza UE/EOG wpłacają też uczelni kaucję 3000 CHF, zwracaną po ukończeniu studiów – w zamian uczelnia wystawia gwarancję bankową do wniosku o wizę. Muszą mieć własne ubezpieczenie zdrowotne, które jest też warunkiem zezwolenia na pobyt.

⇑Czesne

Uniwersytet Liechtensteinu pobiera czesne od wszystkich, ale obywatele UE płacą mniej:

• 950 CHF za semestr – obywatele UE/EOG i Szwajcarii (także osoby z maturą z państwa UE/EOG),
• 1250 CHF za semestr – pozostali studenci.

Stawka jest taka sama na studiach licencjackich, magisterskich i doktoranckich. Z tej kwoty 10 CHF za semestr idzie na samorząd studencki. Do tego dochodzi jednorazowa opłata za rozpatrzenie wniosku – 100 CHF, a studenci, którzy potrzebują wizy, wpłacają też zwrotną kaucję 3000 CHF.

⇑Zakwaterowanie, utrzymanie

Liechtenstein jest drogi. Uczelnia szacuje koszty życia na ok. 1500 CHF miesięcznie:

• czynsz z opłatami – ok. 680 CHF,
• jedzenie – ok. 450 CHF,
• ubezpieczenie zdrowotne – ok. 100 CHF,
• ubrania, pranie, higiena – ok. 100 CHF,
• telefon – ok. 20 CHF,
• wolny czas i kieszonkowe – ok. 150 CHF.

Uczelnia ma własny akademik tuż przy kampusie – pokój kosztuje 400–600 CHF miesięcznie. Pomaga też szukać pokoi prywatnych przez własną giełdę mieszkań.

⇑Stypendia

Stypendiów na całe studia jest niewiele. Uniwersytet Liechtensteinu wymienia kilka możliwości:

• stypendia za wyniki przyznawane przez uczelnię,
• pożyczki studenckie, m.in. przez platformę Splendit,
• fundacje i bazy stypendiów ze Szwajcarii, Austrii i Niemiec, np. Schweizerische Studienstiftung,
• Erasmus+ – uczelnia ma kod Erasmus (LI VADUZ01), więc możesz przyjechać tu na semestr wymiany z polskiej uczelni.

Szczegóły znajdziesz na stronie Study costs and funding.

⇑Praca podczas studiów

Studenci mogą zwykle pracować w trakcie studiów, zwłaszcza w przerwach semestralnych – w granicach przepisów o pobycie i zatrudnieniu. Ważne: jeśli masz zezwolenie na pobyt w celu studiów, przed podjęciem jakiejkolwiek pracy musisz dostać zgodę Urzędu ds. Cudzoziemców i Paszportów (Ausländer- und Passamt). Wniosek (Stellenantrittsgesuch) składa pracodawca. Według uczelni z zezwoleniem na pobyt możesz pracować do 35% pełnego etatu w okresie zajęć i na pełen etat w przerwach semestralnych.

Pamiętaj też, że studia to pełny etat – uczelnia liczy ok. 40 godzin nauki tygodniowo. Jeśli musisz pracować więcej, wszystkie kierunki można co do zasady studiować też w niepełnym wymiarze (part-time).

Liechtenstein – jak szukać pracy?
Jak szukać pracy za granicą?

⇑Pomocne linki

• Study in Europe – Liechtenstein – oficjalny profil kraju w portalu Komisji Europejskiej,
• Universität Liechtenstein – kierunki studiów, rekrutacja, terminy,
• Application and admission – zasady i terminy rekrutacji na Uniwersytet Liechtensteinu,
• Housing and residence – akademik, mieszkania, zezwolenie na pobyt,
• Study costs and funding – czesne, koszty życia, stypendia,
• Urząd ds. Cudzoziemców i Paszportów – zezwolenie na pobyt w celu studiów (L) – oficjalne informacje o zezwoleniach na pobyt dla studentów,
• NQ.FL – krajowe ramy kwalifikacji: szkolnictwo wyższe w Liechtensteinie,
• ENIC-NARIC – uznawanie dyplomów w Europie,
• Eurodesk i Eurodesk Polska – bezpłatna informacja o nauce, stażach i wolontariacie w Europie.